Kan chenna khawvel hi a nuam tial tial a, a changkang tial tial a, thi lo va dam hlen mai hi a chakawm rum rum dawn! Bungraw chhuak thar leh khawl thil hmasawnna te, nunphung danglam leh changkang chho zelah hian Isua aia thlan tur thil dang hi a tam tial tial a, a tam telh telh pawhin a rinawm. Tunlai khawvel, nawmchenna leh mahni hmasialna khawvelah hian Isuan hmana Petera hnena a zawhna ngai 'Hengte ai hian nangin kei min hmangaih em?' a tih hi Kristian nunah hian a pawimawh telh telh dawn niin a lang.

Kan nun inthlahdah leh thatchhiat avanga Pathian hmangaih aia mahni lâwmna kan zawng nasa ta lutuk te, Isua tel lohna khawvela nun lungawina kan zawnga Isua tel lo va kan nun lo tlei chho ta êm êm mai te, materialism thlemna avanga Isua aia thlan zawk tur lo tam ta te hi nitin kan hmu si a.

Khawvel thiamna lo sang zelah mahnia tâl hran duhna leh mahni in sorkarna (individualism) lo sosang chho ta zel te, Khawvel finna reasoning philosophy lo sang chho zelin Pathian kan rinna (faith) a rawn su ta sawk sawk a, Pathian awm rinhlelhna leh Pathian a awm rinlohna thlenga kan thalaite a hnuk lut ta chum chum mai te, Pathian mamawh reng reng tawh lo, nun tuihalna pawh nei tawhlo kan puang tual tual te, Social media hmaikawra hmanga lemchanna khawvela kan zuanglut chum chum ta mai te- Heng zawng zawngte rilru in a ngaihtuah chang hian he Lal Isua zawhna “Hengte ai hian nangin kei min hmangaih zawk em?” tih hi tunlai khawvelah hian zawhna pawimawh ber a ni ta mai em?  Engkim kalsan huama Isua thlangtu te chu engkim pekin an awm thin.

Nangmah kha han inngaihtuah vang vang la, thildang zawng aiin Isua hi i la thlang zel em? 

Isuan, Simon Petera hnenah, “Simon, Johana fapa, hengte ai hian nangin kei mi hmangaih zawk em?” tiin a zawt a. Isua hian Petera hi eng ang chenin nge a tan a inpek tih a zawt a ni. Lal Isua hian kawng engkimah hian Number One nih hi a duh a, he khawvel leh a chhunga awm zawng zawngte ai hian hmangaih a, ngaih pawimawh a duh a ni. In chhui zui teh ang.

A vawikhatnaah khian Isuan : “Simon, Johana fapa, hengte ai hian nangin kei mi hmangaih zawk em?” a ti a. Hetih lai tak hian Isua khan Petera Lawng leh a Len a kawk turah ngai ta ila. Tichuan, khatih hun lai khan Petera khan a Lawng leh a Len a Sangha man a eizawn bak chu eizawnna hran a neiin a rinawm loh. A lawng leh a len hi a innghahna ve tak meuh meuh a nih a rinawm. Mite anga lawng lian leh ropui nei lo mahse a tan chuan a hlu hle in a rinawm. A len lah tha tak ni lo mahse, a neihchhun a nih miau avang leh a neih tawk a ni miauva. Lawng enkawl leh len dena Sangha man hi a thiam thil tak leh a ei leh ber dapna pawimawh tak a nih avangin a tan chuan a ro hlu ber a ni ngei in a rinawm!

Tichuan Isuan, Petera hnenah, “Simon, Johana fapa, hengte ai hian nangin kei mi hmangaih zawk em?” a tih hi “Peter, i lawng leh i lente ai hian nangin kei mi hmangaih zawk em? a tihnaah lo ngai ta ila. Keini hian kan lawng leh kan lente ai hian Isua hi kan dah Number One em? Kan eizawnnate, kan sumdawnnate, kan hnathawhte, kan in leh lo, kan incheina thlengte pawhin a niang, kan ro ai te hian Isua hi ka nunah a Lal em? Petera’n, “Aw Lalpa; ka ngaina che tih i hria e,” a tih ang hian keini pawh hian Lal Isua hi ngaina ila, khing zawng zawng ai khian kan nunah i dah pawimawh hmasa ber ang u.

Lalpa beramte chawm a, enkawl tur hian keini berampute hian kan nawmsakna leh kan tlaina ringawt hi kan lo ngaihtuah leh thin. Keimahni duhzawng leh chak zawng leh kan hnathawhte, kan eizawnnate hi kan lo hmangaih leh zawk thin. Keini pawh Lal Isuan, “Heng zawng zawngte ai hian nangin kei mi hmangaih zawk em?”, min tihna a ni a. I nunah ka Number One em? a tihna a ni thei a ni.

Petera khan Lal Isua tello chuan Sangha pakhat pawh a man thei tawhlo anih kha. Lal Isua a rawn inlar a, Naute U Englo ei tur in nei em a rawn tih khan Petera leh a naute khan Engmah ei tur kan neilo an ti a, an saruakzia kha an in hrechiang hle mai. Lal Isuan Lawng sir dinglam  kha deng ula in hmu anga ti anih kha. Petera ten len an den hma hauh khan Lal Isua khan sangha alo pe teuh tawh zawk alo ni. Isua nen Len an han den chuan Sangha 153 an man nghal der anih kha. Isua nena kut thlak hi chu a van hlawk thlak tak em. (Lal Isuan Agape a  hmanga, Peteran Philio a hmang)

A vawihnihnah chuan Isuan : “Simon, Johana fapa, nangin kei mi hmangaih em?” a ti leh a. A vawihnihnaah hian Isua hian a chhungkua (Family) a kawk leh turah ngai ta ila. Matthaia 10:37-39-ah chuan, “ Tu pawh a nu emaw, a pa emaw keimah aia hmangaih zawk chu ka mi ni tlak a ni lo; tu pawh a fanu emaw, a fapa emaw keimah aia hmangaih zawk pawh ka mi ni tlak a ni lo. Tu pawh a kraws pua mi zui lo chu ka mi ni tlak a ni lo. Tu pawh a nunna hmu chuan a chan ang a, keimah avanga a nunna chan chuan a hmu ang”

Isuan, Petera hnenah, “Peter, nangin i nupui fanaute, i nu leh pa, i pi leh pu, i bialnu, i bialpa ai hian kei mi hmangaih em? a tihnaah a ngaih theih ang. Isua nge ka hmangaih zawk ka fate, ka nupuite, ka ngaihzawngte, ka unaute? Kan zui Lal Isua hi engkim dang zawng aiin a thlanawm a. Kan hmangaih zawk tur a ni. Lungngaih ni leh lawm lai pawha belhtlak Pathian a ni. Chhungkuaa harsatna tawh changte, thian inkara harsatnate, ngaihzawng chungchanga harsatna kan neihte hian Lal Isua hi rawn nachang, belh nachang i hria ila. Tichuan Damna Isua hi dah No-1 phawt ila, a ram leh a felna kan zawn hmasak phawt chuan kan thinlung duh zawngte chu pek min tiam a nih kha.Chuvang chuan Lal Isua hian heng zawng zawng ai hian Amah hmangaih zawk turin min duh a ni. Peter, “I Family(i chhungkua) ai hian nangin kei mi hmangaih em?

A vawi thumnaah chuan a hnenah : “Simon, Johana fapa, nangin kei mi ngaina em? a ti a. “Peter, Malsawmna i dawn Sangha te ai hian nangin kei mi ngaina em?” a tihnaah lo ngai leh ta ila. Khami zan kha Petera’n sangha a man tam ber zan a lo ni lehnghal a. An man tam bawk ni tur a ni. Luka bung 5:6-ah chuan, “Tin, an han den chuan sangha tam tak an khuh a, an lente chu a chat pheuh pheuh va” tih kan hmu. Petera’n Lal Isua thu awih a, len an den leh chiah khan malsawmna tam takin a zui a nih kha. Tichuan, a mah mai ni lo, lawng danga an pawlpui awmte chu Petera chuan pui turin a sawm hial a. Tin, an lo kal a, lawng pahnih chu pil lek lek khawpin an chhung khat ve ve a nih kha.

Chutih lai tak chuan, “Peter, Malsawmna i dawn sangha te ai hian nangin kei mi ngaina em?”! Malsawmna i dawnte ai hian ka Number One em? Heng malsawmna in leh lote, huan, lo, ram, dawr, i lawng leh i len, i family, i sangha-te ai hian i thinlungah ka Number One em? a tihna a ni.

Engpawhnise, ka sawi duh ber chu thil dang zawng zawng aia Isua hmangaih, dah Number One hi a ni. Kan damchhung ropuina lem mai ni lo, chatuana ropuina chang tura rinawm leh chhel taka kan hun kan hman hi a pawimawh awm e. Malsawmna kan dawnte leh kan chante ai hian Isua hi dah Number One ila. Rom 1:25-ah (Pathian thutak chu dawta chantirin, a Siamtu biak aiin a siama chu biain a rawng an bawl ta zawk si a) tih kan hmu a. Malsawmtu bia a, a hnena lawmthu sawi lova, a malsawmna kan pathian a, kan dah pawimawh zawk chuan chatuan boralnaah kan la lut dawn a ni.

“Isu ka hmangaih che ka ta I ni e”, “Nitin Isua ka thinlung in ka hmangaih deuh deuh a” kan ti ve thei dawn em le?

“Lalpa, engkim i hria a, ka ngaina che tih i hria e,” kan ti ve thei dawn em le?